مفهوم تسهيلات:

مباحث مربوط به اقتصاد اسلامی و بانکداری اسلامی

مفهوم تسهيلات:

پستتوسط mirbagheri » دوشنبه تیر 14, 89 10:44 am

مفهوم تسهيلات:
همانطور كه گفته شد تسهيلات بانكي همان خروجي هاي اصلي بانك ها هستند كه از طريق آنها نقدينگي هاي سرگردان جامعه، به مبادي تعريف شده و هدفمند اقتصادي تزريق مي شود. بدين معني كه يك بانك با تجهيز منابع (شامل سرمايه و حقوق صاحبان سهام و انواع سپرده ها و يا ساير بدهي ها) آنها را در راستاي اهداف از قبل تعيين شده به مصرف مي رساند. اين تسهيلات در اصول حسابداري در بخش دارايي هاي بانك ها طبقه بندي شده، و از نوع دارايي هاي درآمدزا مي باشند.
Outputs Inputs
بانك

با هدف اقتصادي

(مثلاً كمك به بخش صادرات غير نفتي)
مصارف (تخصيص) منابع (تجهيز)
(دارايي ها) (سرمايه و بدهي ها)
(تسهيلات) (سپرده ها)

به تعبير ديگر فرض بر اين است كه يك بانك با ايجاد اين دارايي هاي درآمدزا در پايان هر دوره مالي به سود
رسيده و دوباره با استفاده از سودهاي انباشته شده و منابع جديد شامل افزايش سرمايه يا ايجاد بدهي هاي ديگر فعاليت خود را گسترش مي دهد. هرچند در بانك هاي توسعه اي كه معمولا با سرمايه دولت ها تشكيل
مي گردند، رسيدن به اهداف اقتصادي و ملي، از اهميت بيشتري نسبت به سوددهي بانك برخوردار است.
در قانون بانكداري اسلامي ايران- كه بعداً بيشتر به آن مي پردازيم- همچون ساير بانك هاي دنيا تسهيلات خود را در حالات مختلف طبقه بندي كرده اند. به لحاظ لغوي كلمه تسهيلات از ريشه سهل كردن (آسان كردن) مي آيد.
ممكن است پرسيده شود كاربرد اين تسهيلات چيست و به چه شكل باعث حمايت از بخش هاي اقتصادي
مي شود؟
در زندگي اقتصادي معمولاً موضوع نقدينگي و احتياج به آن از اهميت فراواني برخوردار است.
مثال1) شما وقتي يك كالايي را قسطي از بازار مي‌خريد، در واقع فروشنده، خريد كالا را براي شما سهل كرده يا به شما تسهيلات داده است. (فروش اقساطي)
مثال2) اگر پولي را از كسي مي‌گيريد به قصد اينكه با آن كار كنيد و هر چه سود بدست آمد به نسبتي، بين هم تقسيم كنيد، آن طرف به شما تسهيلات داده است. چون شما به تنهايي پول نداشتيد. (در اينجا مي‌توان گفت كه به




دليل توانمندي كاري و اينكه آن شخص احياناً نمي تواند خودش با پولش كار كند شما هم به او تسهيلات
داده ايد و عامليت كار را فبول كرده ايد.) (مضاربه و مشاركت)
مثال3) امكان دارد محصول يك باغ يا زمين زراعي را قبل از برداشت با قيمت ارزانتر پيش‌خريد كنيد و وعده كنيد آن محصول براي شماست. شما پول داريد و كشاورز براي ادامه فعاليت به پول احتياج دارد.
اين فعاليت براي واحدهاي توليدي ديگر هم مصداق دارد. (عقد سلف يا سلف خري)
مثال4) اصطلاحي به عنوان شرخري(شر خريدن) وجود دارد، يعني شخصي مي آيد و يك كار سخت را كه شما از عهده آن بر نمي آييد در قبال دريافت مبلغي براي شما انجام ميدهد. به تعبير ديگر اين شر را از شما ميخرد. مثلاً چك بي محل از شخصي داريد ولي نمي توانيد آنرا نقد كنيد و به مشكل برخورده ايد. اشخاصي با همين عنوان وجود دارند كه از عهده نقد كردن چك بر مي آيند. پس چك را به آنها واگذار مي كنيد و آنها هم پس از نقد كردن كارمزدي از شما دريافت مي كنند. يا از همان اول چك را با قيمت كمتري از شما مي خرند (تنزيل مي كنند و شما پولتان را ميگيريد و مي رويد). در اين فعاليت بدليل اينكه شخص وصول كننده چك با استفاده از اعمال خلاف عرف و قانون مثل استفاده از زور و قلدري كردن چك را وصول مي كند نمي توان برداشت خوبي از موضوع داشت. اما اگر همين كار در قالب درست مثل خريد دين، تنزيل اسناد يا جعاله انجام شود مي توان آنرا فعاليتي شرعي دانست. است كه البته با رعايت اصول اخلاقي در بانكها اجرا مي شود. قابل ذكر است كه در اين
عقد اسلامي خريد اسناد قبل از سررسيد دين انجام ميگيرد و از طرفي دين بايد واقعي باشد. (مانند خريد دين اسناد حمل اعتبارات اسنادي يا اسناد وصولي مدت دار در بانك )
مثال5) اگر شما ملكي را براي مدتي اجاره دهيد و حق انتفاع آنرا در مدت مذكور به مستاجر واگذار كنيد نوعي تسهيلات به او داده ايد. يا اگر همين ملك را به قيمتي اجاره دهيد كه در مدتي معين حق اجاره و قيمت آن به شما برگردد مي توانيد آن ملك را به مستاجر واگذار كنيد و باز هم به او تسهيلات داده ايد. (عقد اجاره و اجاره به شرط تمليك)
اينها نمونه هايي از تسهيلات بود كه علاوه بر سطح جامعه، در بانك ها نيز انجام مي شود. منتهي در بانك ها با اهداف اقتصادي دولتها هماهنگي بيشتري داشته و به مبادي بهتري هدايت مي شود.
يكي از همين اهداف، حمايت از بخش صادرات غيرنفتي است كه به عهده اين بانك نهاده شده است.
قابل ذكر است كه در مواردي واژه هاي ديگري مثل اعتبار، تأمين مالي و وام براي تسهيلات بانكي بكار ميرود كه با كمي تفاوت از يك جنس مي باشند، البته كلمه وام در بانكداري اسلامي صرفاً براي اعطاي تسهيلات
قرض الحسنه بكار مي رود.
mirbagheri
 
پست ها : 13
تاريخ عضويت: دوشنبه تیر 14, 89 10:06 am

بازگشت به اقتصاد و بانکداری اسلامی

چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: بدون كاربران آنلاين و 1 مهمان

cron