به گزارش بانکی، تغییر در ساعت تسویه سامانههای ساتنا و پایا مستقیماً بر زمان و شیوه جابهجایی پول بین بانکها اثر گذاشته و نقدینگی روزانه مردم و کسبوکارها را تحت تأثیر قرار داده است. این تغییرات که با هدف بهبود مدیریت شبکه بانکی و هماهنگی با سیاستهای انرژی اعمال شده، نیاز کاربران به برنامهریزی دقیقتر برای انجام حوالههای بینبانکی را افزایش داده است.
ساتنا، سامانه تسویه ناخالص آنی، برای انتقال مبالغ بالا میان بانکها بهکار میرود و معمولاً تسویه آن در همان روز و طی مدت کوتاهی انجام میشود. این سامانه بیشتر در معاملات ملکی، قراردادهای بزرگ و پرداختهایی که سرعت و قطعیت اهمیت دارد استفاده میشود. در مقابل، پایا سامانهای مبتنی بر چرخههای تسویه مشخص است که برای انتقالهای خرد و متوسط با دفعات بالا طراحی شده و واریز وجه در آن وابسته به زمان اجرای هر چرخه است.
در سالهای اخیر، بانک مرکزی چند نوبت ساعت پذیرش دستورهای ساتنا و زمانبندی چرخههای پایا را تغییر داده است. بر این اساس، پایان ساعت پذیرش برخی حوالههای ساتنا به حدود ۱۳:۳۰ یا زودتر منتقل شده و چرخههای پایا نیز در ساعات مشخص صبح، ظهر و عصر بازتنظیم شدهاند. در روزهای تعطیل معمولاً تنها یک چرخه بامدادی پایا فعال است که میتواند باعث تأخیر در واریز حوالههای ثبتشده در طول روز شود.
این تغییرات برای مردم عادی بیشتر بهصورت جابهجایی زمان دریافت پول خود را نشان میدهد؛ بهطوری که حوالههایی که پیشتر در همان روز تسویه میشدند، ممکن است به چرخه بعدی یا حتی روز کاری بعد منتقل شوند. در مورد ساتنا نیز کوتاهتر شدن بازه زمانی پذیرش، امکان انجام حوالههای مهم در ساعات پایانی روز کاری را محدود کرده است.
کسبوکارها، بهویژه شرکتهایی با پرداختهای روزانه به تأمینکنندگان یا کارکنان، بیشترین حساسیت را نسبت به این تغییرات دارند. جابهجایی ساعت تسویه باعث شده واحدهای مالی ناچار شوند ثبت و تأیید پرداختها را زودتر در روز انجام دهند تا از بروز کمبود نقدینگی یا تأخیر در تعهدات جلوگیری شود.
بر این اساس، توصیه میشود کاربران برای پرداختهای حساس و زماندار، ثبت حواله را به ساعات ابتدایی روز کاری موکول کنند، برای مبالغ بالا از ساتنا در بازه مجاز استفاده کنند و در مورد پایا نیز زمان چرخههای تسویه را از طریق اطلاعیههای بانک مرکزی و بانک عامل بهصورت مستمر پیگیری کنند.


